Mε αφορμή δημοσιεύματα και πολλαπλές καταγγελίες είδαν το φως της δημοσιότητας τον τελευταίο καιρό και αφορούσαν σοβαρές παραβάσεις στο νησί της Μακρονήσου, επισκεφτήκαμε πριν από λίγες μέρες το μαρτυρικό νησί.

Μπορούσαμε εύκολα να διαπιστώσουμε τις αλλαγές, αφού το 2013 είχαμε πολλές φορές επισκεφτεί, καταγράψει, φωτογραφήσει και κινηματογραφήσει σημαντικά του νησιού, για την καλύτερη προετοιμασία της παράστασης «Ποιος τη ζωή μου».

Είχε προηγηθεί η αυτοψία από τους αρμόδιους επιθεωρητές Δόμησης και Περιβάλλοντος του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, οι οποίοι κατέγραψαν σημαντικό αριθμό αυθαιρέτων, στάνες, αλλά και σπίτια σε παραθαλάσσια του νησιού.

Δυστυχώς σήμερα, η Μακρόνησος βρίσκεται κυριολεκτικά στο έλεος των ανέμων και των ασυνείδητων.

Η παραβατικότητα στο νησί δεν έχει προηγούμενο. Καινούργια αυθαίρετα κτίσματα-κατοικίες με πέργκολες και καμινάδες, νέες παραθαλάσσιες κατοικίες με προβλήτα για να δένουν σκάφη, επεμβάσεις σε ιστορικά κτίρια με δορυφορικές κεραίες και φωτοβολταϊκά, μαντριά με πέτρινη περίφραξη εκατοντάδων -στην κυριολεξία- μέτρων… αλλά και κτίρια έχουν μετατραπεί σε στάνες!

Η αποθέωση της αυθαιρεσίας σε ένα μοναδικό μνημείο, υποτίθεται πως προστατεύεται από την πολιτεία.

Μακρόνησος ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

Η Μακρόνησος περνάει τα δικά της βασανιστήρια. Στον χώρο όπου μαρτύρησαν χιλιάδες δημοκράτες, στον χώρο σηματοδοτεί μία από τις πιο σκοτεινές περιόδους της νεότερης ελληνικής Ιστορίας, κατοικεί πλέον μνήμη ανυπεράσπιστη!

Η προστασία των τόπων εξορίας είναι ακόμη μία υποχρέωση της κυβέρνησης της Αριστεράς! Η ανάδειξη των τόπων αυτών αποτελεί πολιτική επιλογή και πρόκληση αναμέτρησης με μια σκληρή πραγματικότητα.

Μακρόνησος, Γυάρος, Λέρος, Αϊ-Στράτης, Τρίκερι…

Οχι μόνο ιερά μνημόσυνα (κι αυτά ξεχνιούνται σιγά σιγά). Είναι καιρός για έργα. Να καθιερωθούν ετήσιες επιστημονικές, ιστορικές, πολιτιστικές συναντήσεις για την ιστορία των ανθρώπων τα «κατοίκησαν».

ΜακρόνησοςΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

Ας κινηθούμε με ευθύνη. Οφείλουμε να παραδώσουμε ζωντανή τη μνήμη στις νεότερες γενιές. Ας καταγράψουμε επιστημονικά πλέον την ιστορία των τόπων εξορίας. Ολες τις ιστορίες. Τις προσωπικές ιστορίες. Τις χιλιάδες ιστορίες. Ας δημιουργήσουμε κύκλους δράσεων να βοηθούν στη σύνδεση των ιστορικών χώρων και στην ανάδειξή τους.

Κυρίως, όμως, ας προφυλάξουμε τους χώρους από την ασυδοσία.

Μακρόνησος
ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

Το 2018 μπορεί να αποτελέσει χρονιά ανάδειξης και αρχής της προστασίας των τόπων εξορίας. Οι Ελληνες δημιουργοί είναι βέβαιο πως θα στηρίξουν σημαντικά καλλιτεχνικά γεγονότα σε κάθε τόπο.

Οι Σχολές Καλών Τεχνών μπορούν να υπερασπιστούν το σημαντικό εγχείρημα.

Μπορούν να δημιουργηθούν θεματικές ενότητες. Μία για κάθε νησί.

Ενδεικτικά:

 Τρίκερι: Συνάντηση για τα γυναικεία δικαιώματα.

■ Μακρόνησος: Δημιουργία μουσείου. Παγκόσμιος προορισμός ειρήνης και συμφιλίωσης. Ετήσια θεματική συνάντηση δημιουργών από όλο τον κόσμο.

 Γυάρος: Συντήρηση των εγκαταστάσεων και διεθνείς συναντήσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

■ Λέρος: Διεθνής συνάντηση μνήμης τόπων εξορίας κ.ά.

Η ανάδειξη, σύνδεση και διάσωση των τόπων εξορίας αποτελεί μας και οφείλουμε να το εκπληρώσουμε. Ας μιλήσουμε με κάθε ενδιαφερόμενο φορέα. Ο διάλογος και η συνεργασία θα φέρουν πολύ περισσότερα από τη σιωπή και την απραξία ετών.

Θυμάμαι στις 13 Σεπτεμβρίου 2013 το σιωπηλό ανθρώπινο πλήθος που με σεβασμό κατέφτανε επί πέντε ώρες στο νησί, με τα δύο καράβια που είχαν έρθει από την Εύβοια και έκαναν το σύντομο ταξίδι Λαύριο-Μακρόνησος. Σιωπηλοί κατευθύνονταν προς τον Αϊ-Γιώργη, τα χαλάσματα των ταγμάτων κράτησης, το θεατράκι, τους φούρνους…

Στο τέλος της παράστασης περισσότεροι από 8. άνθρωποι, με θρησκευτική ευλάβεια, εγκατέλειπαν το θρυλικό νησί, αφήνοντας πίσω τους, αργά προς το ξημέρωμα, ένα αξιοζήλευτα καθαρό τοπίο. Είναι μια μοναδική εμπειρία που θα θυμάμαι μέχρι το τέλος. Μια άλλη Ελλάδα επισκέφτηκε εκείνη τη νύχτα το μαρτυρικό νησί της Μακρονήσου.

Αξίζει να αγωνιστούμε για να την ξανασυναντήσουμε.

* σκηνοθέτης και βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ Π.Ε. Κοζάνης