Α. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ: Η σημαντική πρωτιά του ΣΥΡΙΖΑ σε Εθνικό επίπεδο και η για πρώτη φορά στην νεώτερη Ελληνική ιστορία μεγάλη συμμετοχή της αριστεράς στο «σώμα» της αυτοδιοίκησης με δεκάδες δημάρχους και εκατοντάδες δημοτικούς συμβούλους, αλλάζουν τα δεδομένα του πολιτικού χάρτη τόσο στο εθνικό όσο και στο αυτοδιοικητικό επίπεδο. Με αποτέλεσμα να διαφαίνεται ότι μπήκαν τα θεμέλια για την ανατροπή τόσο στο πολιτικό όσο και στο κοινωνικό πεδίο.

Τα δεδομένα που προέκυψαν από τις τρείς κάλπες ήταν:

  • Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει αποκτήσει ένα ευρύτερο κύρος τόσο σε Εθνικό όσο και σε Ευρωπαϊκό επίπεδο ως μια εναλλακτική, αριστερή και ριζοσπαστική δύναμη με σαφή Ευρωπαϊκά χαρακτηριστικά.
  • Οι πολίτες της χώρας μας θέλουν – επιζητούν – την αλλαγή και την ανατροπή στο πολιτικό επίπεδο. Τα σαρωτικά αποτελέσματα του Β’ γύρου των αυτοδιοικητικών εκλογών απέδειξαν την θέληση αυτή. Η συντριβή των δεξιών – συντηρητικών σχημάτων όπου αυτά είχαν την εμφανή στήριξη της ΝΔ (Αττική, Αθήνα, Θεσ/νίκη, Κ. Μακεδονία, Δ. Μακεδονία κλπ). Η επικράτηση ριζοσπαστικών σχημάτων σε πρωτοβάθμιο επίπεδο τόσο προς όφελος του ΣΥΡΙΖΑ, όσο και ως διάθεση ανατροπής ανεξαρτήτως χρώματος.
  • Οι πολίτες όμως αναζητούν την ανατροπή ζητώντας παράλληλα, από την ριζοσπαστική αριστερά, ένα φερέγγυο και ρεαλιστικό πρόγραμμα που αλλάζει ριζικά και αξιόπιστα την καταστροφική πορεία της χώρας, οι πολίτες τέλος επιζητούν αξιόπιστα δείγματα γραφής για την αυριανή άσκηση εξουσίας από την αριστερή διακυβέρνηση.

Στα πλαίσια αυτά, τα εκλογικά αποτελέσματα θέτουν δύο βασικές προϋποθέσεις – καθήκοντα – για την επικράτηση του ΣΥΡΙΖΑ στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές:

  • Την συγκρότηση στο γεωγραφικό πολιτικό πεδίο μιας ευρύτατης συμμαχίας (με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ) αριστερών, προοδευτικών, δημοκρατικών και πατριωτικών δυνάμεων που θα είναι ικανή να κυβερνήσει με όρους πολιτικής αυτοδυναμίας και

  • Την παρουσίαση μιας αξιόπιστης «άσκησης» κυβερνητικής εξουσίας με κοινωνικά, ανθρωπιστικά, θεσμικά διαφανή και συμμετοχικά χαρακτηριστικά στο επίπεδο της Περιφέρειας Αττικής.

Β. ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΡΗΞΗΣ ΣΤΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ

Με την έννοια αυτή η πρώτη του Σεπτέμβρη του 2014, μέρα ανάληψης των νέων καθηκόντων της από την Ρένα Δούρου, μπορεί και πρέπει να αποτελέσει ορόσημο για την αλλαγή στη χώρα.

Η Περιφέρεια Αττικής ως το «βαρύ όπλο» του διοικητικού, πολιτικού και κοινωνικού θεσμού που αποτελεί η αυτοδιοίκηση στο σύνολο της, μπορεί να «ταράξει τα νερά» σε όλα τα επίπεδα της ασκούμενης, από την κυβέρνηση Σαμαρά, πολιτικής.

Το μνημονιακό μέτρο της ιδιωτικοποίησης-ξεπουλήματος κάθε τι του δημοσίου, βασικό ιδεολογικό και πολιτικό εργαλείο των απανταχού νεοφιλελεύθερων, έχει εκφραστεί έντονα στα γεωγραφικά και διοικητικά όρια της Περιφέρειας Αττικής, με αιχμή το Ελληνικό, τον Λαιμό, το σύνολο του παραλιακού μετώπου, το λιμάνι του Πειραιά κλπ. Όσο και αν φαντάζει δύσκολη η ανατροπή των μέχρι σήμερα αποφάσεων της κυβέρνησης, στα μέτωπα αυτά και με δεδομένες τις αρμοδιότητες που μπορεί να ασκήσει, έχει την υποχρέωση της ακύρωσης όλων αυτών των κυβερνητικών πράξεων. Η ακύρωση όλων των έωλων μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων για όλα αυτά θα μπορούσε να είναι η αρχή. Η συγκρότηση ενός ευρύτατου κοινωνικού, επιστημονικού, συνδικαλιστικού και θεσμικού μετώπου, σε περιφερειακό, εθνικό αλλά και ευρωπαϊκό επίπεδο θα μπορούσε να αποτελέσει το εργαλείο. Κυρίαρχο όλων όμως θα ήταν η ανάπτυξη κινημάτων με εμπιστοσύνη στους πολίτες σε συνεργασία με τις τοπικές αρχές.

Η ριζική αναθεώρηση της πολιτικής για την διαχείριση των απορριμμάτων, με πρώτο μέτρο την αλλαγή των δεδομένων του υφιστάμενου περιφερειακού προγραμματισμού και την ακύρωση όλων των συμβάσεων αποικιοκρατικού χαρακτήρα που έχουν υπογραφεί από την απερχόμενη διοίκηση Σγουρού, με δεδομένη και την εκφρασμένη αντίθεση σε αυτές τις συμβάσεις της Ε.Ε. Στο τομέα των απορριμμάτων μπορεί να αξιοποιηθεί η επιστημονική και κινηματική εμπειρία της Κερατέας, οι επιστημονικού επιπέδου επεξεργασίες των εργαζόμενων της αυτοδιοίκησης, οι συνεργασίες με επιστημονικούς και ακαδημαϊκούς φορείς (ΕΜΠ, Πανεπιστήμιο, ΤΕΕ κλπ).

Να ανασχεδιαστεί με όρους συσπείρωσης όλων των αυτοδιοικητικών αρχών της Αττικής το νέο ΕΣΠΑ (ΣΕΣ), με έργα και δράσεις που θα συνάδουν με τις βασικές προγραμματικές αρχές της νέας Περιφερειακής διοίκησης.

Να επανεξεταστούν όλα τα έργα -φαραωνικού τύπου- βιτρίνας για τα οποία θεωρητικά μόνο έχει δεσμεύσει πόρους ο απερχόμενος περιφερειάρχης. Το εργοστάσιο λιπασμάτων στο Κερατσίνι, το Πάρκο Γουδή, το Πάρκο Τρίτση, το γήπεδο της ΑΕΚ και το Άλσος της Φιλαδέλφειας είναι μερικά μόνο παραδείγματα για την αποτροπή των εν δυνάμει ιδιωτικοποιήσεων που προβλέπονται. Στο επίπεδο αυτό πρέπει να συσπειρωθούν οι τοπικές κοινωνίες μαζί με τα κινήματα πολιτών και τις δημοτικές αρχές και να τεθεί σε μια νέα βάση όλο το πλαίσιο σχεδιασμού των αστικών αναπλάσεων μέσω των χρηματοδοτικών εργαλείων όπως το μέσο JESSICA, για το οποίο η περιφέρεια Αττικής έχει βαρύνοντα ρόλο. Αυτό το δεδομένο βοηθά ώστε η νέα περιφερειακή αρχή να ακυρώσει όλες τις εγκρίσεις στα πλαίσια του JESSICA που αφορούν σε κατασκευές νέων «δημόσιων» σχολείων από ιδιώτες οι οποίοι θα τα εκμεταλλεύονται κιόλας. Προϋπόθεση για επιτύχει η όποια προσπάθεια ανασχεδιασμού στο τομέα αυτό (νέο ΕΣΠΑ) είναι η αναδιάταξη του ανθρώπινου δυναμικού της Ειδικής διαχειριστικής Αρχής του ΠΕΠ Αττικής, με την προκήρυξη για πρόσληψη με όρους διαφάνειας νέου προσωπικού σε συνεργασία και με την ΜΟΔ.

Το αντικείμενο όμως που θα δώσει το νέο στίγμα για την κυβέρνηση της αριστεράς θα είναι ο ανασχεδιασμός όλου του περιφερειακού προγραμματισμού, για να δοθεί έμφαση σε δράσεις διαφάνειας, αντιμετώπισης της ανθρωπιστικής- κοινωνικής κρίσης, ενίσχυσης της συμμετοχής των πολιτών στην διοίκηση και αποκατάστασης της αξιοπιστίας του θεσμού από τους πολίτες. Το μεγαλύτερο μέρος των πόρων της περιφέρειας πρέπει να δοθεί για δράσεις ανακούφισης των πολιτών, με έμφαση στην αντιμετώπιση της ανεργίας, στην ενίσχυση της απασχόλησης, των κόκκινων υπερχρεωμένων επιχειρήσεων και οικογενειών, μέσω της δημιουργίας νέων θεσμικών εργαλείων ευρύτατης κοινωνικής συμμετοχής και την συνεργασία, προγραμματικού χαρακτήρα με υφιστάμενους θεσμούς.

Η Τράπεζα Ηθικής θα μπορούσε να είναι ένα τέτοιο παράδειγμα, η υπογραφή προγραμματικής σύμβασης με θεσμικούς φορείς υποστήριξης των δανειοληπτών, όπου η Περιφέρεια Αττικής θα αναλάμβανε μέρος του κόστους προσφυγής στον νόμο για υπερχρεωμένα νοικοκυριά και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα ήταν ένα άλλο παράδειγμα, η προώθηση έργων και δράσεων εντάσεως εργασίας με έργα τεχνικών υποδομών σε υποβαθμισμένες περιοχές της περιφέρειας, η αξιοποίηση σε συνεργασία με δημοτικές αρχές για έργα κοινωνικού και πολιτιστικού χαρακτήρα σε εγκαταλελειμμένα διάσπαρτα παλιά βιομηχανικά και άλλα κτίρια. 
Η επιβολή ενός νέου πλαισίου με κανόνες και αρχές προστασίας του δημόσιου και κοινωνικού συμφέροντος, συνεργασίας με τον ιδιωτικό τομέα με βιώσιμες παραγωγικές επενδύσεις. Η ενίσχυση θεσμών κοινωνικής αλληλεγγύης και προστασίας, όπως το δίκτυο των κοινωνικών φροντιστηρίων, τώρα που η νέα γενιά υφίσταται τις εγκληματικές πιέσεις της ανάλγητης κυβερνητικής πολιτικής, το δίκτυο των αγορών χωρίς μεσάζοντες και η συνέργεια του με μια νέα πολιτική ενίσχυσης των λαϊκών αγορών, το δίκτυο των κοινωνικών φαρμακείων και ιατρείων για ανασφάλιστους και άπορους και όλων των συναφών δομών, πρέπει να αποτελέσει ένα ευρύτατο πεδίο παρέμβασης όχι μέσα στα στενά όρια μιας διοικητικίστικης- γραφειοκρατικής αντίληψης, αλλά σεβασμού και στήριξης στα αλληλέγγυα αισθήματα των πολιτών και στην ενίσχυση της έννοιας του εθελοντισμού.

Όλα τα παραπάνω απαιτούν την οικοδόμηση ενός νέου πλαισίου εμπιστοσύνης και συνεργατικότητας της Περιφέρειας με όλους τους δήμους της Αττικής, αλλά και διεκδίκησης από όλους μαζί, μέσα από ένα αναγεννημένο αυτοδιοικητικό κίνημα, μέτρων που θα ανατρέπουν τις κυβερνητικές πολιτικές για την εκπαίδευση (συγχωνεύσεις σχολικών μονάδων), για την υγεία (κλείσιμο νοσοκομειακών ιδρυμάτων), για την προστασία των δημόσιων χώρων και του περιβάλλοντος (πχ παρέμβαση για το ρυθμιστικό σχεδιασμό στην Αττική), για την ενίσχυση των κοινωνικών υποδομών (πχ κανένα παιδί εκτός παιδικού σταθμού για την νέα χρονιά).

Τέλος σημαντικό είναι το ζήτημα της αποτελεσματικότητας της διοικητικής δομής του περιφερειακού μηχανισμού. Στο τομέα αυτό πρώτιστο καθήκον είναι η περιφέρεια, να ανατρέψει την λογική της διαθεσιμότητας (αφού χρειάζεται και η σύμφωνη γνώμη και των αιρετών οργάνων για να προχωρήσει), να εισάγει στη διοικητική λειτουργία της την έννοια της βελτίωσης των λειτουργιών με γνώμονα την εξυπηρέτηση του πολίτη, την καθιέρωση των αντικειμενικών διαδικασιών που ως σύστημα θα έρχονται σε αντίθεση με το υφιστάμενο πελατειακό καθεστώς και θα αποδεικνύουν πως οι θεσμοί που διοικεί η αριστερά είναι «το διάφανο σπίτι στου δημότη», θεσμοί προστασίας και υπεράσπισης των συμφερόντων του, της αξιοπρέπειας και της ζωής του.

Γ. ΤΟ ΝΕΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Σε λίγο καιρό, μέχρι την άνοιξη του 2015, θα έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες συγκρότησης των νέων συλλογικών οργάνων της αυτοδιοίκησης ΚΕΔΕ και ΠΕΔ. Στην ΠΕΔ Αττικής και κυρίως στην ΚΕΔΕ η αριστερά μπορεί να παίξει για πρώτη φορά πολύ σημαντικό ρόλο και γιατί όχι, να κυριαρχήσει στην σύνθεση της διοίκησης της ΚΕΔΕ.

Η ΚΕΔΕ με την κυριαρχία της αριστεράς στη σύνθεση της μπορεί να παίξει ένα πολύ σημαντικό ρόλο στην απόκρουση των αντι-αυτοδιοικητικών επιλογών της κυβέρνησης Σαμαρά. Σε συνεργασία με τα συνδικαλιστικά όργανα των εργαζομένων της αυτοδιοίκησης μπορεί να διαμορφώσει μια ενιαία συνδικαλιστική στρατηγική, που έλειψε τόσο πολύ τα τελευταία χρόνια και επίσης να αποκτήσει ένα νέο στρατηγικό πλαίσιο για τον ρόλο της αυτοδιοίκησης στις χρονιές της κρίσης και της αντιμετώπισης της.

Μόνο που αυτή η επιλογή απαιτεί συμμαχίες, ευέλικτες διαδικασίες συνεννόησης με άλλες αυτοδιοικητικές δυνάμεις, σύνδεση με τα κινήματα των εργαζομένων και σχεδιασμό.

Το τελευταίο είναι το βασικό προαπαιτούμενο και για την παρουσία του ΣΥΡΙΖΑ στα συλλογικά όργανα της αυτοδιοίκησης αλλά και για την πιλοτική πολιτική «άσκησης» εξουσίας στην Περιφέρεια Αττικής.

Στο κάτω κάτω δεν κρίνονται μόνο τα πρόσωπα αλλά και η φερεγγυότητα και η αξιοπιστία των πολιτικών και οι πολιτικές είναι υπόθεση και συλλογικό στοίχημα του ΣΥΡΙΖΑ, αυτός θα κριθεί για το αύριο.

Του Ανδρέα Νεφελούδη, μέλους της γραμματείας της Αριστερής Προοπτικής