Απογοητευμένος από τις περιβαλλοντικές επιδόσεις της Ελλάδας δηλώνει ο Ευρωπαίος επίτροπος Περιβάλλοντος, Γιάνεζ Ποτότσνικ, αποκαλύπτοντας πως η χώρα μας βρίσκεται ένα βήμα πριν από την παραπομπή της στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, για επτά παραβάσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
 Ο Σλοβένος επίτροπος αναφέρεται στη συνεχιζόμενη λειτουργία των παράνομων χωματερών, καθώς επίσης και στην πλημμελή διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων, προσθέτοντας πως δεν έχει δει ακόμα απτά αποτελέσματα από το ξεχωριστό υπουργείο Περιβάλλοντος που δημιούργησε η ελληνική κυβέρνηση. 
 
Πώς «βαθμολογείτε» τις επιδόσεις της Ελλάδας στην εφαρμογή των ευρωπαϊκών περιβαλλοντικών οδηγιών;
 
Η Ελλάδα αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις: η Κομισιόν εξετάζει 27 παραβάσεις της χώρας, 7 από τις οποίες βρίσκονται προ των πυλών του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Οι βασικότερες παραβάσεις αφορούν τη διαχείριση των απορριμμάτων, την προστασία της φύσης και τη διαχείριση του νερού. Οι παράνομες χωματερές και η διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων αποτελούν την αιχμή του δόρατος. Προβληματική παραμένει, επίσης, η εφαρμογή της Οδηγίας για τα Πουλιά (2009/147/EC). Η Ελλάδα έχει καταδικαστεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για μη συμμόρφωση με την ενσωμάτωσή της στην ελληνική νομοθεσία, για τον ανεπαρκή καθορισμό των Ειδικών Περιοχών Προστασίας για τα Πουλιά και για την έλλειψη αποτελεσματικού καθεστώτος προστασίας στις περιοχές που έχουν καθοριστεί. Εχει συμμορφωθεί με την πρώτη απόφαση του δικαστηρίου, αλλά οι άλλες δύο παραμένουν ανοιχτές. Η Ελλάδα προσπαθεί, επίσης, να κατασκευάσει ένα καλό αποχετευτικό δίκτυο σε πολλά διαμερίσματά της, στα οποία συμπεριλαμβάνονται και περιοχές της Αττικής, όπως η Ραφήνα, η Αρτέμιδα, το Κορωπί, η Νέα Μάκρη και το Μαρκόπουλο. 
 
Ποια είναι τα σχέδια της Επιτροπής σχετικά με την πλημμελή εφαρμογή της Οδηγίας για τα Απορρίμματα;
 
Η Ελλάδα είχε καταδικαστεί από το δικαστήριο το 2005 για τη λειτουργία παράνομων και ανεξέλεγκτων χωματερών στο έδαφός της (Απόφαση C-502/03). Κατά την εκδίκαση αναγνώρισε την ύπαρξη τουλάχιστον 1.125 χωματερών, διαβεβαιώνοντας ότι θα τις έκλεινε μέσα στο 2008. Καθώς η προθεσμία δεν τηρήθηκε, η Κομισιόν αποφάσισε να εξετάσει το ζήτημα πιο ενδελεχώς. Τον Δεκέμβριο του 2010, η Ελλάδα παρουσίασε στην Επιτροπή ένα «ημερολόγιο συμμόρφωσης», βάσει του οποίου όλες οι παράνομες χωματερές θα έκλειναν τον Ιούνιο του 2011 και θα αποκαθίσταντο μέχρι τα μέσα του 2012. Συμφωνήθηκε ότι οι ελληνικές Αρχές θα αναφέρονται στην Επιτροπή σε μηνιαία βάση. Δυστυχώς, ούτε αυτός ο στόχος επιτεύχθηκε. Η Κομισιόν πλέον βοηθά την Ελλάδα να απορροφήσει όσο το δυνατόν καλύτερα τεράστια ποσά ευρωπαϊκής συγχρηματοδότησης που δόθηκαν, ώστε να εξασφαλιστεί ότι όλες οι παράνομες χωματερές θα κλείσουν άμεσα. 
 
Πιστεύετε ότι το υπουργείο θα έπρεπε να αλλάξει τον περιφερειακό σχεδιασμό, ειδικά σε προβληματικές περιοχές όπως η Κερατέα;
 
Πρέπει να διευκρινίσω τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η χωροθέτηση των χωματερών αποτελεί καθαρά εσωτερική απόφαση, που θα πρέπει όμως να σέβεται απόλυτα τους ευρωπαϊκούς περιβαλλοντικούς νόμους. Η Ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν απαγορεύει τους ΧΥΤΑ, όμως από πλευράς διαχείρισης απορριμμάτων αποτελούν τη λιγότερο προτιμώμενη επιλογή. 
 
Ωστόσο, υπάρχει μεγάλη αντίδραση από την τοπική κοινωνία… 
 
Γνωρίζω για τις τοπικές αντιδράσεις στην Κερατέα. Προς το παρόν, όμως, δεν έχει διαπιστωθεί καμία παράβαση της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Πριν εγκριθούν άλλωστε αυτά τα έργα, είχαν γίνει οι ανάλογες μελέτες. Η περιοχή της Κερατέας θεωρήθηκε η πιο κατάλληλη, βάσει αξιόπιστων επιστημονικών στοιχείων. Το ευρύ κοινό και οι αρμόδιες Αρχές είχαν ενημερωθεί σχετικά και είχαν εκφράσει τις απόψεις τους. Γι’ αυτό και η Επιτροπή ενέκρινε τη συγχρηματοδότηση του έργου, με την προϋπόθεση ότι η λειτουργία των χώρων θα είναι συμβατή με την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
 
Στην Αττική, ο περιφερειακός σχεδιασμός ολοκληρώθηκε με την υιοθέτηση του Νόμου 3164/2003, ο οποίος ενέκρινε τα κατάλληλα σημεία για την κατασκευή χώρων απόθεσης απορριμμάτων. Στη συνέχεια, οι ελληνικές Αρχές προχώρησαν τη διαδικασία μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων και συμβουλεύτηκαν τον κόσμο πριν καταλήξουν στο τελικό κείμενο. Συνολικά, πάντως, η ιδανική απάντηση στη μείωση των χωματερών είναι η μείωση της παραγωγής απορριμμάτων. Αυτό βέβαια προϋποθέτει αλλαγή νοοτροπίας, να αρχίσουν δηλαδή οι πολίτες να βλέπουν τα αναπόφευκτα σκουπίδια ως πόρο. Το ζήτημα αυτό αποτελεί πρόβλημα σε όλες τις κοινωνίες, όχι μόνο στην Ελλάδα. 
 
Υπό την παρούσα οικονομική κρίση που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, σκοπεύει η Επιτροπή να προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τις περιβαλλοντικές παραβάσεις της χώρας και να επιβάλει πρόστιμα; 
 
Είμαι απόλυτος όσον αφορά την αρχή της ίσης μεταχείρισης των χωρών-μελών, αλλά και την αποφυγή ανισοτήτων που πηγάζουν από τον διαφορετικό βαθμό εφαρμογής της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Με αυτό το σκεπτικό, η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζεται διαφορετικά απ’ ό,τι τα υπόλοιπα κράτη-μέλη. 
 
Εχετε διαπιστώσει κάποια διαφορά από τη στιγμή που δημιουργήθηκε ξεχωριστό υπουργείο Περιβάλλοντος στην Ελλάδα;
 
Πιστεύω ότι η δημιουργία υπουργείου Περιβάλλοντος ήταν ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο, το βήμα αυτό θα πρέπει να επιβεβαιωθεί με πολύ συγκεκριμένα αποτελέσματα, αλλά και με τη επίλυση κάποιων θεμάτων που εκκρεμούν εδώ και πολλά χρόνια. 
 
Διάδοχος του Στ. Δήμα
 
Ο επίτροπος για το Περιβάλλον, δρ Γιάνεζ Ποτότσνικ, κατάγεται από τη Σλοβενία. Εχει διατελέσει μέλος της κυβέρνησης της χώρας του από το 1998. Ηγήθηκε των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Σλοβενίας στην Ε.Ε., ενώ εξελέγη ευρωβουλευτής το 2004. 
 
Στην πρώτη του θητεία (2004-2009) υπήρξε επίτροπος για την Επιστήμη και την Ερευνα. Διαδέχθηκε τον Σταύρο Δήμα στην Επιτροπή για το Περιβάλλον, τον Φεβρουάριο του 2010. Κατέχει διδακτορικό στα Οικονομικά από το Πανεπιστήμιο της Λιουμπλιάνα. 
Πηγή: REAL NEWS