ΟΙ ΝΕΟΙ ΤΗΣ ΚΕΡΑΤΕΑΣ ΤΙ ΛΕΝΕ; Στη μνήμη του Μπάμπη Νικολάου (του Γιώργου Π. Ιατρού)

ΟΙ ΝΕΟΙ ΤΗΣ ΚΕΡΑΤΕΑΣ ΤΙ ΛΕΝΕ;

[ΠΩΣ ΙΔΡΥΘΗΚΕ Η “ΧΡΥΣΗ ΤΟΜΗ”]

Στη μνήμη του Μπάμπη Νικολάου

                                                                                                 του Γιώργου Π. Ιατρού

 

Στις 8 Δεκεμβρίου 1974,  όπως σε όλη την Ελλάδα, ψηφίσαμε και στην Κερατέα για το “Ναι ή Όχι” στην μοναρχία ή την αβασίλευτη δημοκρατία. Το επιτελείο των δημοκρατικών στην Αθήνα έκρινε ότι στα Μεσόγεια πρέπει να προπαγανδιστεί η δημοκρατία με λεωφορεία και έντυπο υλικό από πρόσωπα πασίγνωστα. Ποια ήταν αυτά τα πρόσωπα; Μα  ηθοποιοί του ελληνικού κινηματογράφου, όπως τα ζεύγη Καρέζη-Καζάκος, Φωτίου-Ληναίος, που ήρθαν κι αυτοί στην Κερατέα, υπέρ της Δημοκρατίας.

Και συνέβη τότε το εξής περιστατικό στην πόλη μας: Στην Αγία Παρασκευή, κοντά, ήταν το παντοπωλείο -μεζεδοπωλείο του Τάσου  Παναγιώτου (Μητροχρίστου). Εκεί μαζεύονταν σε 3-4 τραπεζάκια μπροστά από τα ράφια, τους πάγκους και το ψυγείο γέροντες που έπιναν τα “καρτούτσα” τους κρασί με σαρδέλα κι ελιές συνήθως.

Το παντοπωλείο του Τάσου Παναγιώτου (σήμερα κτίριο Κώστα Πάλλη). Σχέδιο της Μαιρίνας Ματθαιοπούλου

Όταν μπήκαν οι ηθοποιοί,  κάποιοι ηλικιωμένοι που σίγουρα δεν τους ήξεραν γιατί δεν έβλεπαν σινεμά, όταν τους έθιξαν τον βασιλιά σήκωσαν, λέγεται, τις μαγκούρες με απειλητικές διαθέσεις.

Το γεγονός έγινε γνωστό αμέσως και στο “άστυ”. Ο Αθανάσιος Κανελλόπουλος – υπουργός αργότερα στην κυβέρνηση Καραμανλή– είχε μια δημοφιλή στήλη στην εφημερίδα “Τα Νέα” που λεγόταν «Μικροπολιτικά». Εκεί λοιπόν στο φύλλο της 6ης Δεκεμβρίου του 1974 [ το βρήκα μετά πολύ καιρό όχι από το internet, δεν τα έχει όλα στο διαδίκτυο, αλλά από σώμα της εφημερίδας στο αρχείο των “Νέων”] έγραφε:

“Ένας ενθουσιώδης δημοκρατικός με προειδοποιεί ότι οι βασιλόφρονες άρχισαν να ρίχνουν συνθήματα, πέτρες, υπέρ του…καφέ χρώματος, του τύπου “Θέλεις καφέ;” ή “Είστε καφετζής;” και προτείνει αντίστοιχα συνθήματα, όπως: “Ο Γρηγόρης-της τροχαίας-είναι δημοκράτης” ή “Αγαπάτε το πράσινο”.

Νομίζω πως ο κόπος του θα πάει χαμένος. Λέτε κανείς να πείθεται από συνθήματα, όπως “ Θέλεις καφέ”; Το πολύ-πολύ να απαντήσει “Δώστον στον παπαγάλο σου, που είναι και αυτός πράσινος”.

Περιέργως, άκουσα πως τέτοια ανοητότατα συνθήματα κυκλοφορούν σε δύο κωμοπόλεις των Μεσογείων, την Κερατέα και τον Κουβαρά, όπου όλοι οι ηλικιωμένοι είναι “βαμμένοι” βασιλικοί και δεν ακούν επιχειρήματα, αλλά σου λεν “καλώς ή κακώς, εγώ θα τον ψηφίσω τον βασιλιά γιατί… έτσι”. Και καλά οι γέροι. Οι νέοι τι λένε;”.

 

Λοιπόν, αυτό το δημοσίευμα-αν θέλετε το πιστεύετε-ήταν η σπίθα, ο σπόρος της ίδρυσης του Συνδέσμου μας,  της “Χρυσής Τομής”.

Ο Χαράλαμπος (Μπάμπης) Νικολάου-ένθερμος θιασώτης της δημοκρατικής πλευράς τότε- «κόλλησε» σε αυτό “Οι νέοι της Κερατέας τι λένε;” “Λένε όχι” έλεγε κραδαίνοντας την εφημερίδα. “Όχι” λέγαμε όλοι εμείς οι πρωτοετείς, δευτεροετείς, τριτοετείς φοιτητές της εποχής (γεννηθέντες 1953,1954,1955 κλπ.) που ψηφίζαμε για πρώτη φορά στη ζωή μας. Κι έτσι συναντήθηκαν οι δρόμοι μας. Στο δημοψήφισμα η δημοκρατία νίκησε, η Κερατέα πέρασε λίγο πάνω από το όριο, 51% ή 52% δημοκρατία (στα άλλα χωριά Σπάτα, Λιόπεσι, Κορωπί, Κουβαρά η δημοκρατία ήταν κάτω από το 50%).

Το πιο διάσημο σκίτσο της δημοκρατίας του Σπύρου Ορνεράκη

Το πιο διάσημο σκίτσο της δημοκρατίας του Σπύρου Ορνεράκη, ο μπέμπης που κατουρούσε το στέμμα χωρίς το βρακάκι του μόνο με το φανελάκι, το εμβληματικό αυτό σκίτσο του φίλου μας, μας χαμογελούσε! Και…έπρεπε κάτι να κάνουμε! Τι όμως; Γρήγορα οι σκέψεις για ίδρυση κάποιας τοπικής κομματικής οργάνωσης απορρίφθηκαν και ούτε καν συζητήθηκαν. Ημασταν τότε δυο παρέες. Οι μεγαλύτεροι που εκφράζονταν κυρίως από τους Χαράλαμπο Νικολάου και Κώστα Πάλλη, που προέρχονταν από την εμπειρία του Φυσιολατρικού Ομίλου Κερατέας “Ο Παν” που είχε κλείσει λίγο πριν την χούντα. Υπήρχαν βέβαια κι άλλοι μαζί τους όπως Βασίλης Δεκλερής, νεώτεροι Γιώργος Κ. Ιατρού, Νίκος Γεώργας, Γιώργος Παναγιώτου, Γιάννης Ασημακόπουλος.

Από την άλλη μεριά εμείς οι πιο νέοι 18-19-20 χρόνων Στέλιος Πέτσης, Τάκης Μαργώνης, Σωτήρης Παπαθανασίου, Γιάννης Σοφρώνης, Αντώνης Γούλας, Ισίδωρος Λιάπης, Θωμάς Ρέρρας, Γιώργος Σίνης, ο γράφων… Παντελής Ζωγράφος, Βαγγέλης Ρώμας, Γιάννης Σταμέλος, Κώστας Σπύρου… Ξεχνάω κάποιον; Άς με συγχωρέσει. Οι τόποι συγκεντρώσεων, ζυμώσεων, συζητήσεων των δυο ομάδων ήταν το ασφαλιστικό γραφείο του Κ. Πάλλη στην κεντρική πλατεία, το φροντιστήριο του Γ. Παναγιώτου στην οδό Φειδίου. Εμείς οι νεώτεροι βρισκόμασταν συνήθως στο ζαχαροπλαστείο Τάκη Αλεξίου και στο καφέ Ramona του Σπύρου Αγγελή στην κεντρική πλατεία και στην ταβέρνα του Ανανία Πέτση,  κοντά στην πάνω πλατεία.

Οι συζητήσεις κατέληξαν ότι έπρεπε να ιδρύσουμε ένα Σύνδεσμο. Όχι Επιμορφωτικό Σύλλογο – ήταν της μόδας τότε οι επιμορφωτικοί, όχι επιστημονικό σωματείο αλλά ένα σύνδεσμο που θα κάναμε το κέφι μας και παράλληλα θα φροντίζαμε να επισημαίνουμε και να πράττουμε έργα για τον πολιτισμό στην Κερατέα. “Ποιοι είμαστε εμείς που θα επιμορφώσουμε τους άλλους;” επαναλάμβανε σταθερά ο Κ. Πάλλης και επιπλέον διαχώριζε την θέση μας από τους “χαρτογιακάδες” της εποχής.

Ένα όνομα που έπεσε τότε στο τραπέζι ήταν “Κέφαλος” από τον αρχαίο μύθο του Κέφαλου και της Πρόκριδος της αρχαίας Κεφαλής. Απορρίφθηκε! “Θα λένε να ο Κέφαλος και τα κεφαλόπουλα” είχε πει κάποιος μεγαλύτερος. Και τελικά η κίνηση βρήκε το όνομά της: Σύνδεσμος Πνευματικής και Κοινωνικής Δραστηριότητας Κερατέας “Χρυσή Τομή”. Σιδηρόδρομος, αλλά αυτό ήταν! Ανάδοχος δεν ήταν κάποιος από τους μαθηματικούς της παρέας. Ήταν ο Κώστας Πάλλης.

Ο όρος “Χρυσή Τομή” μας παραξένευε στην αρχή. Όμως σιγά σιγά σκεφθήκαμε ότι όλοι αυτό έψαχναν,  την “Χρυσή Τομή” . Οι πολιτικοί, οι καλλιτέχνες, τα ζευγάρια, οι φίλοι. Άλλοτε βέβαια με επιτυχία και άλλοτε τις περισσότερες φορές με αποτυχία. 


Διαβάστε σχετικά:

Η «ΧΡΥΣΗ ΤΟΜΗ» ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΑ ΤΟ ΙΔΡΥΤΙΚΟ ΚΑΙ ΕΠΙΤΙΜΟ ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ  ΜΠΑΜΠΗ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

Έφυγε από τη ζωή ο Μπάμπης Νικολάου, ένας Κερατιώτης με μεγάλη προσφορά στη πόλη του.

 

Τότε παρακολουθούσα στην Αθήνα τη σχολή σκηνοθεσίας Σταυράκου, παράλληλα με το Μαθηματικό, και είχα δάσκαλο τον Βασίλη Ραφαηλίδη. Μας είχε προτείνει ένα βιβλιαράκι που λεγόταν “Αισθητική” του Λαλώ  κι εκεί βρήκα εκτός από τη μαθηματική έννοια της Χρυσής Τομής και έναν άλλο ορισμό που αφορούσε την αισθητική: “Χρυσή Τομή είναι ο μέγιστος βαθμός ποικιλίας στο μέγιστο βαθμό ενότητας”.

Ξεκινήσαμε λοιπόν με όρεξη παρά τις αντιδράσεις της κοινής γνώμης και των καφενείων που ούτε ήξεραν τι έλεγαν. Όλες αυτές οι διεργασίες κράτησαν από τα τέλη του 1974 και όλο σχεδόν ο 1975 που έγινε και το καταστατικό.

Η πρώτη τακτική ιδρυτική συνέλευση του Συνδέσμου έγινε στις 12 Οκτωβρίου του 1975, πρωί, στον κινηματογράφο “ΘΕΣΠΙΣ” της Σμαράγδας Αλεξίου στην κεντρική πλατεία Κερατέας, ακριβώς εκεί που σήμερα εδρεύει ο Σύνδεσμος.

Την θυμάμαι εκείνη την μέρα, οι άνθρωποι που συγκεντρώθηκαν ήταν πολλοί περισσότεροι απ’ όσους έχω αναφέρει και αρκετές γυναίκες. Ο Μπάμπης με μεγάλη χαρά μας έβαλε τους νεότερους να φτιάξουμε την κάλπη. Ήμουν κι εγώ εκεί ιδρυτικό μέλος, με το δικαίωμα του «εκλέγειν», αλλά όχι του «εκλέγεσθαι» λόγω ηλικίας.

Η πρώτη δημόσια εκδήλωση 28-12-1975 στην ταβέρνα Μπάτρη, ήταν η υποδοχή των νέων φοιτητών της εποχής. Ο Πρόεδρος τότε τους είχε βάλει να κάτσουν στο κεντρικό τραπέζι μαζί του, τους ανήγγειλε και όλοι εμείς τους χειροκροτήσαμε ανάμεσα στα μπριζολάκια και τις σαλάτες.

Στις 6 Δεκεμβρίου του 1975 έκανα την πρώτη πρόταση στο συμβούλιο- την υπόγραφε ο τομεάρχης Καλών Τεχνών Θ. Ρέρρας-μια παράσταση του ΜπέρτολτΜπρέχτ “Ο κύκλος με την κιμωλία”. Με την “αποστασιοποίηση” έγραφα την αποδέσμευση από την γοητεία του θεάματος και την κριτική αντιμετώπιση του έργου. Την ανέβαζε το θεατρικό τμήμα φοιτητών του Πανεπιστημίου Αθηνών και θα έρχονταν στην Κερατέα δωρεάν. Απορρίφθηκε όμως από το Δ.Σ..  Απογοητεύτηκα αλλά ο Μπάμπης ήταν εκεί για να με εμψυχώσει και να μου υποσχεθεί ότι τα καλύτερα έρχονται.

Ένας μαθηματικός φροντιστής μας ο Γ. Τσαγκαράκης είχε δώσει στον αδερφό μου τότε “ Το λάθος” του Αντώνη Σαμαράκη το οποίο διάβασα. Ο Μπάμπης  το είχε διαβάσει κι αυτός (ήταν της μόδας τότε) και το Δ.Σ. αποφάσισε ότι αν δεχθεί ο συγγραφέας θα οργανώναμε μια διάλεξη στην Κερατέα. Δέχθηκε κι εγώ από την άλλη γραμμή του τηλεφώνου πετούσα! Τον ρώτησα “επειδή είναι η πρώτη μας φορά ποια είναι η αμοιβή σας;”. Ενθουσιάστηκε “Πρώτη φορά μου το λένε από την Ελλάδα. Θα το γράψω! Δεν θέλω παιδί μου τίποτα” Ζήτησε να μας γνωρίσει. Σε ένα καφέ κοντά στην πλατεία Συντάγματος τον γνωρίσαμε 3 μέλη νεαρά της Χρυσής Τομής. Οι δυο άλλοι ήταν οι Σωτήρης Παπαθανασίου και Τάκης Μαργώνης. Μας φόρτωσε μια  σειρά βιβλίων του τον καθένα. Ήταν πολύ θερμός και η διάλεξή του στον κιν/φο “ΠΟΣΕΙΔΩΝ” πρωί (28 Μαρτίου 1976) είχε τεράστια επιτυχία. Ο Μπάμπης, είχε φροντίσει την παραμονή και μας πήγε στο μοναδικό πολύγραφο που υπήρχε στην Κερατέα, στο συμβολαιογραφείο Τ. Ανδρέου όπου τυπώσαμε το πρόγραμμα. Ο κιν/φος ήταν γεμάτος και ο Αντώνης Σαμαράκης με την γυναίκα του έφυγαν πολύ αργά, ύστερα από μια εντυπωσιακή φιλοξενία που τελείωσε αργά το βράδυ στη φιλόξενη οικία με το αναμμένο τζάκι του Μπάμπη – Κούλας Νικολάου. 

Ύστερα η ‘Χρυσή Τομή”  πήρε θέση κατά του Δημάρχου τότε, που υποστήριζε τον Καματερό με το “θαυματουργό” δήθεν νερό κατά του καρκίνου, τον υποστήριζαν τότε μεγάλες εφημερίδες επειδή πούλαγαν φύλλα ( “Νέα” ,“Απογευματινή”).

Μετά οργανώσαμε μια άλλη εκδήλωση “Όχι αεροδρόμιο στα Μεσόγεια”, συμπαράσταση στον αγώνα των Σπαταναίων. Μια θεατρική παράσταση “Ο Κολοκοτρώνης” 28/7/1976 του Βασίλη Ρώτα στο Β΄ Δημοτικό σχολείο, οι εξέδρες γεμάτες, ο συγγραφέας ποιητής μεταφραστής του Σαίξπηρ με το κασκέτο να χαιρετάει τον κόσμο που είχε σηκωθεί όρθιος και τον χειροκροτούσε. Τον είχαμε φέρει από το σπίτι του στη Νέα Μάκρη.

Ακολούθησαν οι κιν/κες ταινίες “Ο Πρώτος δάσκαλος” 25/1/1976 στο cine «Ποσειδών» του Αντρέι Κοντσαλόφσκι και το “Αδελφός ήλιος, αδελφή σελήνη¨ του Φράνκο Τζεφιρέλι στο «Αττικόν» 29/2/1976 για τον Άγιο Φραγκίσκο της Ασίζης. Κυκλοφορήσαμε προγράμματα για τους θεατές, με αρνητική κριτική(!!!) για το δεύτερο έργο, του Βασίλη Ραφαηλίδη.

Την ίδια εποχή δημιουργήθηκε η δανειστική μας βιβλιοθήκη. Πρωτεργάτης ήταν ο Μπάμπης ο οποίος ήθελε να λέγεται Λαϊκή Βιβλιοθήκη Κερατέας. Μας τόνιζε συνεχώς ότι μ’ ένα φίλο του τον Τάσο Αλεξίου βρήκαν κι αντέγραψαν σ’ ένα τετράδιο την ποιητική συλλογή του Κώστα Βάρναλη (που έκανε δύο χρόνια σχολάρχης στην Κερατέα 1915- 1917) «Το φως που καίει». Γιατί δεν υπήρχαν λεφτά για βιβλία τότε, έλεγε. Υπήρχε τότε η βιβλιοθήκη  του φυσιολατρικού Ομίλου “Ο ΠΑΝ” με τα λιγοστά παλιοκαιρισμένα βιβλία που είχαν ξεμείνει με σκόνη στην αίθουσα του Εμποροεπαγγελματικού Συλλόγου. Τα ζητήσαμε με μια επιστολή, έγινε σάλος συγκλήθηκε Γενική Συνέλευση των εμποροεπαγγελματιών. Οι περισσότεροι ήταν αρνητικοί “Μα έχει ανοίξει ποτέ βιβλίο κάποιος από εμάς;” αναρωτήθηκε ένας με το δίκιο του κι ένας άλλος αποφάνθηκε “Αν είναι για τα βιβλία να τα πάρουν. Το έπιπλο όμως ποτέ”. 

Ως υπεύθυνος του τομέα δημοσίων σχέσεων της “Χρυσής Τομής”, ο Μπάμπης ασχολήθηκε με την έκδοση του περιοδικού μας. Τον Φεβρουάριο του 1977 κυκλοφόρησε το πρώτο φύλλο του Συνδέσμου. Για την ιστορία βγήκαν 30 φύλλα που δημιούργησαν και «αναταράξεις» στην κοινωνία της Κερατέας μέχρι τον Οκτώβριο του  1985.

Κάπως έτσι άρχισε να λειτουργεί  η “Χρυσή Τομή” . “Ήταν κάτι που έλειπε από τον τόπο μας” έλεγε ο Χ. Νικολάου μετά από κάθε επιτυχημένη εκδήλωση. Αλλά η φράση αυτή πήρε επιδημικές διαστάσεις, έγινε το σλόγκαν μας. Όταν βλέπαμε ένα ωραίο κορίτσι π.χ. στην παραλία της Κακής Θάλασσας που δεν το ξέραμε, κάποιοι σκουντούσαν τους άλλους, έβαζαν τα γυαλιά ηλίου και  απολάμβαναν το θέαμα. «Ήταν κάτι που έλειπε από τον τόπο μας» σχολίαζε  ένας από εμάς και γελούσαμε .

Αυτά «διασώζει» η μνήμη μου από τα πρώτα χρόνια του Συνδέσμου, που μου στάθηκε και στα πολύ δύσκολα αργότερα. Με αυτόν τον τρόπο, απάντησε ένα κομμάτι της νεολαίας της Κερατέας τότε και όσοι ένιωθαν νέοι στο ερώτημα που είχε τεθεί από την πρωτεύουσα και παραμένει επίκαιρο σήμερα, για άλλα, φυσικά, ζητήματα. Οι νέοι της Κερατέας τί λένε;

 Γ.Π. Ιατρού

 

Υ.Γ.  Ήταν μια αναφορά μου στη Γενική Συνέλευση μελών της «Χρυσής Τομής» όταν συμπληρώθηκαν 40 χρόνια από την ίδρυση της. Με κάποιες αλλαγές και προσθήκες, σήμερα  το αφιερώνω στη μνήμη του ιδρυτικού μέλους της «Χρυσής Τομής» μέντορά μας κι αγαπητού φίλου μας Μπάμπη Νικολάου, που έφυγε από κοντά μας στις 03 / 09 / 2019 λίγο πριν συμπληρώσει τα 90 του χρόνια. 

 

Σχόλια μέσω facebook