του Γιώργου Ανδρή
[email protected]

Aσφυκτικές πιέσεις ασκούν οι ξένοι tour operators στις ελληνικές τουριστικές επιχειρήσεις. Το τελευταίο κρούσμα προέκυψε από την TUI της Γερμανίας που συμβουλεύει τους πελάτες της, που θα ταξιδέψουν μεμονωμένα στην Ελλάδα, να έχουν μαζί τους πολλά μετρητά, σε περίπτωση που η χώρα μας αποχωρήσει από το ευρώ. Βέβαια, να τονίσουμε πως η συντριπτική πλειονότητα των Γερμανών τουριστών που έρχονται στην Ελλάδα έχουν ήδη καταβάλει στη χώρα τους το τίμημα των διακοπών τους…
Όπως μάλιστα αναφέρει στην «ΗτΣ» ο πρόεδρος του ΣΕΤΕ κ. Ανδρέας Ανδρεάδης η ΤUI προσπαθεί να πιέσει τους Έλληνες ξενοδόχους μέσω των σεναρίων περί επιστροφής στη δραχμή, με σκοπό να επιτύχει ακόμα καλύτερες τιμές τόσο για τη φετινή χρόνια όσο και για την επόμενη, αφού πολλές επιχειρήσεις ξενοδοχείων ξεκινούν την εποχή αυτή τις διαπραγματεύσεις για τα συμβόλαια του 2013. Πάντως, παρά το γεγονός ότι οι μέχρι στιγμής κρατήσεις από τη Γερμανία είναι μειωμένες κατά 30%, ωστόσο στελέχη της αγοράς εκτιμούν πως το μπαράζ προσφορών από τους Έλληνες ξενοδόχους θα αναστρέψει, σε κάποιο βαθμό βέβαια, την πτώση που καταγράφουν οι κρατήσεις.
Ο μεγάλος εκβιασμός των tour operators

Παράλληλα, ο πρόεδρος του ΣΕΤΕ τονίζει με έμφαση πως με αφορμή τη χώρα μας προκλήθηκε αναστάτωση που εξαφάνισε από την παγκόσμια χρηματιστηριακή αγορά μέσα σε 20 ημέρες 4 τρισ. δολάρια, δηλαδή σχεδόν 20 φορές το ΑΕΠ της Ελλάδας!
Πτώση 50% στις κρατήσεις
Τον κώδωνα του κινδύνου κρούει για ακόμη μία φορά για τον ελληνικό τουρισμό ο πρόεδρος του ΣΕΤΕ κ. Ανδρέας Ανδρεάδης ο οποίος τονίζει στην «ΗτΣ» πως τις τελευταίες είκοσι ημέρες, μετά την εκλογική αναμέτρηση της 6ης Μαΐου 2012 και της πολιτικής αστάθειας που προέκυψε, λόγω ανικανότητας των πολιτικών δυνάμεων της χώρας να συνεννοηθούν για τα αυτονόητα, ο τουρισμός υπέστη σοβαρή βλάβη με πτώση στις κρατήσεις 50%.
Οι εκλογές
Μετά το PSI, ο ρυθμός των κρατήσεων έδειχνε να ανακάμπτει, από τα χαμηλά του Φεβρουαρίου, με αποτέλεσμα οι στόχοι των 16 εκατ. επισκεπτών για το 2012 (έναντι 16,4 εκατ. του 2011) και των 10 δισ. ευρώ άμεσων εσόδων (έναντι 10,5 δισ. ευρώ του 2011), να φαίνονται εφικτοί.
Ωστόσο την επομένη των εκλογών, αναφέρει ο κ. Ανδρεάδης πως ο ρυθμός των κρατήσεων -100.000 κατά μέσο όρο, ημερησίως- έπεσε περίπου στο μισό, χωρίς προς το παρόν να φαίνονται σημάδια ουσιαστικής ανάκαμψης, παρά την σημαντική περαιτέρω υποχώρηση των τιμών των πακέτων κατά 10% – 15%. Ο κύριος λόγος ήταν η πρωτοφανής αρνητική προβολή της πολιτικής και οικονομικής αστάθειας της χώρας και η συζήτηση περί εξόδου από το ευρώ. Για να έχουμε μία εικόνα του μεγέθους της αρνητικής δημοσιότητας από τις εκλογές και μετά, μπορούμε να αποτιμήσουμε την αναλογική διαφημιστική αξία (EAV-Equivalent Advertising Value) των αρνητικών παρουσιάσεων της χώρας μόνο από τηλεοπτικά και έντυπα ΜΜΕ, χωρίς τα αντίστοιχα ηλεκτρονικά, σε επίπεδα πολύ υψηλότερα του 1 δισ. ευρώ, δηλαδή τον διαφημιστικό προϋπολογισμό του ΕΟΤ των τελευταίων 30 ετών. Παράλληλα, ο πρόεδρος του ΣΕΤΕ τονίζει με έμφαση πως με αφορμή τη χώρα μας προκλήθηκε αναστάτωση που εξαφάνισε από την παγκόσμια χρηματιστηριακή αγορά μέσα σε είκοσι ημέρες τέσσερα τρισ. δολάρια, δηλαδή σχεδόν είκοσι φορές το ΑΕΠ της Ελλάδας!
Αρνητικό κλίμα
Είναι προφανές ότι μέσα σε ένα τέτοιας κλίμακας πρόβλημα, οι προσπάθειες αναστροφής του κλίματος από το ΣΕΤΕ και τους συνεργαζόμενους τουριστικούς φορείς, αλλά και από την υπηρεσιακή κυβέρνηση, είναι μεν θετικές, δεν μπορεί όμως παρά να έχουν περιορισμένα αποτελέσματα. Το αρνητικό αυτό κλίμα προφανώς εκμεταλλεύονται οι ανταγωνίστριες προς εμάς χώρες, αλλά και αρκετοί tour operators, μεγεθύνοντας το πρόβλημα και κινδυνολογώντας περί της δραχμής για να επιτύχουν μεγαλύτερες ακόμη προσφορές φέτος και καλύτερες τιμές στα συμβόλαια του 2013.
Το κύριο ζητούμενο σύμφωνα με τον κ. Ανδρεάδη αυτή την στιγμή είναι «το εκλογικό αποτέλεσμα να φέρει μία λειτουργική κυβέρνηση με φιλοευρωπαϊκό προσανατολισμό μέσα στη ζώνη του ευρώ. Το Mνημόνιο θα ξανασυζητηθεί και θα υποστεί τις αναγκαίες βελτιώσεις, επιμηκύνσεις και αναπτυξιακές προσθήκες, η απόλυτη ανάγκη όμως να μετατρέψουμε την εξαιρετικά δυσλειτουργική δημόσια διοίκηση της χώρας και τη «σοβιετικού» τύπου οικονομία μας σε σύγχρονη ευρωπαϊκή, μέσα από βαθιές διαρθρωτικές αλλαγές, παραμένει περισσότερο επιτακτική από ποτέ. Τα πολιτικά κόμματα έχουν συμφωνήσει στο στρατηγικό σχέδιο τουρισμού του ΣΕΤΕ, που προβλέπει μία σειρά άμεσων και μεσοπρόθεσμων παρεμβάσεων, εξειδικευμένων και τεκμηριωμένων.»
Ο τουρισμός δεν έχει και δεν μπορεί να έχει πολιτικό χρώμα εκτιμά ο πρόεδρος του ΣΕΤΕ και συνεχίζοντας τονίζει πως την επόμενη των εκλογών όποια και εάν είναι η επιλογή του ελληνικού λαού, τα προβλεπόμενα στο σχέδιο μέτρα π.χ. η μείωση ΦΠΑ εστίασης, η δραστική επιτάχυνση χορηγήσεων visa Schengen, η νέα στρατηγική αερομεταφορών και ακτοπλοϊκών συνδέσεων για αύξηση των πτήσεων και των συνδέσεων, η ενίσχυση της κρουαζιέρας, το νέο ειδικό χωροταξικό στον τουρισμό, ο νέος αναπτυξιακός νόμος για τον τουρισμό κ.λπ., πρέπει να προχωρήσουν.
Πάνω από όλα, η Εταιρεία Μάρκετινγκ που συνεστήθη με νόμο πρόσφατα με τη σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, πρέπει να ενεργοποιηθεί και να αναλάβει το rebranding και την παγκόσμια προώθηση της Ελλάδας ως έναν από τους πρώτους δέκα παγκόσμιους προορισμούς. Ο πρόεδρος του ΣΕΤΕ εκτιμά ότι ο τουρισμός, μπορεί να πρωταγωνιστήσει, προσφέροντας στη χώρα με ορίζοντα το 2021, 50 δισ. ευρώ μεικτή προστιθέμενη αξία (από 32 δισ. περίπου το 2011) και 1.000.000 θέσεις εργασίας (από 760.000 περίπου το 2011).
Οι εκτιμήσεις της Wall Street Journal
Με τίτλο σε βασικό της θέμα «Οι τουρίστες ακολουθούν άλλους λέγοντας όχι στην Ελλάδα» κυκλοφόρησε πρόσφατα η Wall Street Journal επιχειρόντας να συγκρίνουν την τουριστική χρονιά του 2011 με εκείνη που καταγράφεται σήμερα. Σύμφωνα με τους συντάκτες της εφημερίδας η πολιτική αστάθεια όσο και η πιθανή έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ αποτελούν τους βασικούς παράγοντες απώθησης των ξένων τουριστών από τη χώρα μας. Μάλιστα σύμφωνα με όσα γράφτηκαν ο κορυφαίος tour operator της Γερμανίας TUI κατέγραψε πτώση στις κρατήσεις για Ελλάδα πάνω από 30% τον Μάρτιο ενώ αντίστοιχα ο άλλος κορυφαίος Tour Operator Thomas Cook Group σημείωσε πτώση στις κρατήσεις από τη Γερμανία προς την Ελλάδα επίσης άνω του 30% τη στιγμή που οι εκπτώσεις στα προγράμματα διακοπών άγγιζαν το 20%.
Ωστόσο πέραν των Tour Operators υπάρχουν και οι μεμονωμένοι τουρίστες που κλείνουν τις διακοπές τους μέσω του Διαδικτύου και όπως χαρακτηριστικά ανέφερε στην Wall Street Journal ο καθηγητής Λυκείου κ. Christoph Gyr: «Σκεφτόμουν να περάσω τις διακοπές μου στην Κω αλλά όπως διαπίστωσα οι τιμές παραμένουν σε υψηλά επίπεδα ακόμη. Άλλωστε οι εκπτώσεις της τάξης του 10% που προσφέρουν αυτή τη στιγμή οι ξενοδόχοι του νησιού είναι πολύ χαμηλότερες σε σχέση με εκείνες που έχουν προβεί οι ανταγωνιστές τους από την Ισπανία ή την Ιταλία.».
Όσον αφορά στην πολιτική αστάθεια αλλά και μια πιθανή έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ ο κ. Gyr ανέφερε πως δεν τον ενδιαφέρει καθόλου ωστόσο τόνισε πως τον απασχολεί αν θα λειτουργούν τα λιμάνια και τα αεροδρόμια της χώρας. Παράλληλα ο κ. Gyr έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην περισυλλογή των σκουπιδιών καθώς όπως έχει ακούσει όταν απεργούν οι υπάλληλοι του δήμου υπάρχει πολλή βρωμιά στους δρόμους και σίγουρα θα ήταν ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα για όλους…
«Ποσειδώνια»: Οι κρατήσεις που ποτέ δεν ήρθαν
Παραδοσιακά τα «Ποσειδώνια» φέρνουν περίπου πενήντα εκατ. ευρώ στον τουρισμό της Αθήνας μέσω των 17.000 επισκεπτών εκ των οποίων βέβαια οι 10.000 διαθέτουν υψηλά εισοδήματα καθώς αφορούν σε εφοπλιστές, ναυπηγούς, στελέχη ναυτιλιακών επιχειρήσεων, κ.ά.
Στο περιθώριο των «Ποσειδωνίων» προγραμματίζονται παράλληλα πολλά συνέδρια και σεμινάρια, με αντικείμενο την ναυτιλία και τις προοπτικές της. Υπολογίζεται ότι οι 10.000 επισκέπτες θα δαπανήσουν μόνο για διαμονή περί τα 500 ευρώ την ημέρα (σύνολο 2.000 ευρώ κατ’ άτομο), εξασφαλίζοντας τουλάχιστον είκοσι εκατ. ευρώ έσοδα στα ξενοδοχεία της πρωτεύουσας, χωρίς να υπολογίζεται η δαπάνη για μετακινήσεις, διασκέδαση, αγορές, αλλά και την κατασκευή των περιπτέρων. Αρκετοί από τους 10.000 επισκέπτες μάλιστα αναμένεται να παρατείνουν την παραμονή τους στην Ελλάδα, για να ολιγοήμερες διακοπές στα ελληνικά νησιά.
Ωστόσο, φέτος τα πράγματα εξελίσσονται εντελώς διαφορετικά και οι ξενοδόχοι της Αθήνας δεν είχαν την αναμενόμενη έλευση τουριστών και μάλιστα μερικοί από αυτούς για πρώτη φορά δεν είχαν ούτε μια κράτηση… Αποτέλεσμα των παραπάνω είναι να μην καταγραφούν οι κρατήσεις που σημειώνονταν τα προηγούμενα χρόνια εξαιτίας της έκθεσης «Ποσειδώνια» και βέβαια τα έσοδα για τους ξενοδόχους της Αθήνας να κινούνται σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα.
Μπαράζ προσφορών στα ξενοδοχεία
Για το τριήμερο του Αγ. Πνεύματος οι κρατήσεις είναι ελάχιστες και οι Έλληνες ξενοδόχοι μειώνουν ακόμη περισσότερο τις τιμές
Η χαμηλή ζήτηση στα ξενοδοχεία έχει οδηγήσει τους επιχειρηματίες του κλάδου να προβούν σε ένα απίστευτο μπαράζ προσφορών ακόμη και σε μονάδες πέντε αστέρων τα οποία τα προηγούμενα χρόνια αποτελούσαν όνειρο και μόνο για τους καταναλωτές. Όμως ακόμη και οι άκρως δελεαστικές προσφορές δεν έχουν καταφέρει να προσελκύσουν τους Έλληνες ή ξένους τουρίστες καθώς και οι μεν και οι δε αντιμετωπίζουν πλέον τις διακοπές ως πολυτέλεια. Ο Μάιος δεν έχει αποδώσει τα αναμενόμενα, σε επίπεδο κρατήσεων, καθώς σημειώνεται πτώση σε ποσοστό 50%.
Οι τουριστικοί φορείς «βλέπουν» το πρόβλημα, και αντιλαμβάνονται πως μία τονωτική ένεση για τον ελληνικό τουρισμό θα ήταν τα πακέτα προσφορών για τους Έλληνες, την περίοδο Ιουνίου μέχρι 5 Ιουλίου και το διάστημα από 20 Αυγούστου μέχρι 10 Σεπτεμβρίου. Στην περίπτωση αυτή θα μπορούσαν να ισοσκελίσουν ένα μέρος των απωλειών από την ελληνική αγορά χωρίς να χάσουν, αφού οι τιμές προσφοράς θα ήταν ανάλογες με αυτές που δίνουν στους tour operators.
Ειδικά για το τριμήμερο του Αγίου Πνεύματος οι κρατήσεις είναι ελάχιστες και οι Έλληνες ξενοδόχοι μειώνουν ακόμη περισσότερο τις τιμές.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί μονάδα πέντε αστέρων στο Σούνιο η οποία προσφέρει το bungalow 140 ευρώ για δυο άτομα την ημέρα, με πρωινό (μπουφέ) ενώ για το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος, η αντίστοιχη τιμή για το ίδιο σέρβις είναι 180 ευρώ.
Τιμές
Στην Κέρκυρα τα πέντε αστέρια για δυο άτομα με πρωινό κοστίζουν 150 ευρώ τη βραδιά. Στην Κρήτη, πάλι πεντάστερο ξενοδοχείο κάνει προσφορά 140 ευρώ το δωμάτιο για δύο άτομα. Επίσης στην Κρήτη, υπάρχει προσφορά με 63 ευρώ το άτομο, με ημιδιατροφή.
Στη Μύκονο οι προσφορές διαδέχονται η μία την άλλη ενώ σύμφωνα με όσα ανέφερε στην «ΗτΣ» ξενοδόχος μεγάλης μονάδας του νησιού: «Για πρώτη φορά ύστερα από πολλά χρόνια το ξενοδοχείο μου έχει μηδενικές κρατήσεις τη στιγμή που πέρσι την ίδια περίοδο όταν έφευγαν οι πελάτες από το ξενοδοχείο την ίδια στιγμή είχαν ήδη φθάσει οι επόμενοι». Η εικόνα είναι ίδια σε όλη την Ελλάδα και παρά το γεγονός πως άκρως δελεαστικών προσφορών οι πελάτες είναι ελάχιστοι. Οι αφίξεις των αλλοδαπών εξακολουθούν να είναι μειωμένες σε σχέση με πέρυσι, σε ποσοστό πάνω από 15%, ενώ μέχρι στιγμής υστέρηση εμφανίζουν και τα έσοδα.
Δυσοίωνα μηνύματα
Μειωμένο το ενδιαφέρον για συνέδρια
Δυσοίωνα είναι και τα μηνύματα που έρχονται για τον ελληνικό συνεδριακό τουρισμό καθώς στην πρόσφατη έκθεση του IMEX στη Φραγκφούρτη τα μέλη του Συνδέσμου Επαγγελματιών Οργανωτών Συνεδρίων (HAPCO) διαπίστωσαν πως το ενδιαφέρον για συνέδρια στην Ελλάδα είναι σημαντικά μειωμένο, αλλά σε κάθε περίπτωση παραμένει υπαρκτό. Στο επίκεντρο κάθε συζήτησης, όπως ήταν αναμενόμενο, ήταν η υφιστάμενη κατάσταση της Ελλάδας σε οικονομικό και πολιτικό επίπεδο, ενώ κάθε εκπρόσωπος της ελληνικής αγοράς συνεδρίων κυριολεκτικά «μοχθούσε» για τη μετάδοση του μηνύματος ότι «η Ελλάδα παραμένει ένας ασφαλής συνεδριακός προορισμός».
30% κάτω οι κρατήσεις
Χάνεται και ο θαλάσσιος τουρισμός
Οι λανθασμένες επιλογές της πολιτείας που, αντί να προσελκύει, διώχνει τα σκάφη από τις ελληνικές θάλασσες είναι η εικόνα που έχει σχηματίσει για τον κλάδο ο γενικός γραμματέας του ΣΕΤΕ κ. Γιώργος Βερνίκος ο οποίος τονίζει παράλληλα πως οι κρατήσεις το Μάιο του 2012 σε σχέση με το Μάιο του 2011 παρουσιάζουν υστέρηση 30%, ενώ περιμέναμε βελτίωση λόγω κρατήσεων της τελευταίας στιγμής. Επίσης η χώρα μας έχει 600 επαγγελματικά σκάφη με πλήρωμα μέχρι 12 ατόμων, ενώ το αντίστοιχο νούμερο των τουρκικών σκαφών είναι 3.200. Μόλις πρόσφατα επίσης, Τούρκοι επενδυτές συμμετείχαν στη μακροχρόνια μίσθωση της μαρίνας Μυτιλήνης και είναι σίγουρο ότι σύντομα θα προβούν και σε άλλες παρόμοιες επενδύσεις.
Και ενώ η Αθήνα ετοιμάζεται για τα «Ποσειδώνια», ο κ. Βερνίκος, ανέφερε επίσης πως ο θαλάσσιος τουρισμός στη χώρα μας -και ιδιαίτερα το γιώτινγκ- βρίσκεται σε μεγάλο κίνδυνο. Πρόκειται για ένα κλάδο που έχουμε μεγάλο συγκριτικό πλεονέκτημα, όμως έτσι όπως βαδίζουμε, σε σύντομο χρονικό διάστημα θα έχουμε χάσει τον οικονομικό πόλεμο του Αιγαίου. Τα σκάφη με ελληνική σημαία συνέχεια φεύγουν από τις θάλασσές μας. Το ίδιο και τα σκάφη αλλοδαπών. Οι μαρίνες, που μέχρι πρόσφατα ούτως ή άλλως είχαν πρόβλημα επάρκειας θέσεων ελλιμενισμού, ήδη αδειάζουν…