CLOSE WINDOW

Της Μαρίας Μόσχου
Το ενδεχόμενο να προχωρήσει και στην απελευθέρωση του κλάδου των ΚΤΕΛ, μετά την πλήρη απελευθέρωση των οδικών εμπορευματικών μεταφορών και των ταξί που προωθεί η ηγεσία του υπουργείου Υποδομών, εξετάζει η κυβέρνηση.Υστερα από απαίτηση του κλιμακίου της τρόικας προκηρύχθηκε από το υπουργείο Υποδομών μελέτη, η οποία θα εξετάσει την αγορά αλλά και τη δυνατότητα απελευθέρωσής της.

Ο διαγωνισμός αφορά την εκπόνηση μελέτης με αντικείμενο τη «λειτουργία του συστήματος των ΚΤΕΛ και τις δυνατότητες απελευθέρωσης της αγοράς» και αποτελεί αίτημα που απορρέει από το αναθεωρημένο μνημόνιο. Για τη διαμόρφωση της τελικής πρότασης θα μελετηθεί το αντίστοιχο πλαίσιο απελευθέρωσης σε πέντε άλλες χώρες της Ε.Ε. (Γαλλία, Γερμανία, Μ. Βρετανία, Αυστρία και Σουηδία). Αν και ο πρόεδρος της Πανελλαδικής Ομοσπονδίας Αυτοκινητιστών Υπεραστικών Συγκοινωνιών (ΠΟΑΥΣ) κ. Σοφ. Φάτσιος υποστηρίζει ότι δεν τίθεται θέμα απελευθέρωσης ωστόσο, όπως όλα δείχνουν, στις αρχές του 2012, που αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί η σχετική μελέτη, μαζί με την πλήρη απελευθέρωση των φορτηγών και βυτιοφόρων ΔΧ θα ανοίξει και το «μέτωπο» των ΚΤΕΛ. 
Πάντως και σε αυτή την περίπτωση οι άδειες ΚΤΕΛ είναι ιδιαίτερα ακριβές και μπορούν να συγκριθούν με αυτές των φορτηγών και βυτιοφόρων πριν από την απελευθέρωση. Και αυτό γιατί στην αγορά ο αριθμός των προς πώληση αδειών ΚΤΕΛ, είναι πολύ μικρός. Σημειώνεται ότι σήμερα στην Ελλάδα λειτουργούν 62 ΚΤΕΛ με στόλο 4.199 λεωφορείων.
Το σχέδιο
Για την απελευθέρωση των σημερινών αστικών και υπεραστικών ΚΤΕΛ εξετάζεται η οργάνωσή τους σε ισχυρά εταιρικά σχήματα, τα οποία θα μπορούν να μετέχουν σε διαγωνισμούς για την ανάθεση δρομολογίων σε όλη την Ελλάδα. Ειδικότερα το υπουργείο Υποδομών μελετά τη διενέργεια διαγωνισμών για όλα τα επιβατικά δρομολόγια πέραν των αστικών συγκοινωνιών (ΟΑΣΑ). Υπάρχει η σκέψη για ομαδοποίηση δρομολογίων και κατηγοριοποίησή τους σε κερδοφόρα και άγονα. Μέσω των διαγωνισμών, ο μειοδότης που θα αναλαμβάνει μια κερδοφόρα γραμμή θα υποχρεούται να εκτελεί και δρομολόγια σε κάποιες άγονες γραμμές.
Παράλληλα, εξετάζεται η μερική απελευθέρωση των κομίστρων, καθώς το κράτος, που μέχρι τώρα καθορίζει την τιμολογιακή πολιτική στα ΚΤΕΛ, θα μπορεί να επιβάλει στο εξής πλαφόν μόνο στα εισιτήρια των γραμμών που θα βγαίνουν σε διαγωνισμό. Το σχέδιο για την απελευθέρωση των σημερινών αστικών και υπεραστικών ΚΤΕΛ, προβλέπει επίσης ότι τα νέα εταιρικά σχήματα θα είναι σε θέση να προχωρούν σε ανανέωση του στόλου τους με οχήματα αντιρρυπαντικής τεχνολογίας.
Το ερώτημα βέβαια είναι εάν θα θιγεί το ζήτημα της έκδοσης νέων αδειών εκτέλεσης αστικών – υπεραστικών συγκοινωνιών. Οι Ομοσπονδίες ΚΤΕΛ εγείρουν ενστάσεις (συρρίκνωση υπεραξίας της άδειας) αντίστοιχες μ’ αυτές που διατύπωναν οι ιδιοκτήτες φορτηγών Δημόσιας Χρήσης και οι ιδιοκτήτες ταξί. Δεν είναι πάντως η πρώτη φορά που η απελευθέρωση του κλάδου των ΚΤΕΛ έρχεται στο προσκήνιο, καθώς ακόμα και από την προηγούμενη κυβέρνηση είχαν εξεταστεί διάφορα σενάρια.
Η Ομοσπονδία
«Εκτελούμε δημόσια συγκοινωνία και έχουμε σύμβαση έργου με το κράτος έως το 2019. Το κράτος καθορίζει την τιμολογιακή μας πολιτική, τα δρομολόγια, τις κοινωνικές ομάδες που πρέπει να εξυπηρετήσουμε» είπε μιλώντας στην «Η» ο πρόεδρος της ΠΟΑΥΣ κ. Σοφοκλής Φάτσιος. Μάλιστα πρόσθεσε ότι εκτελούν δημόσια συγκοινωνία και αν απελευθερώσει αυτή την υπηρεσία θα πρέπει να κάνει το ίδιο και με τις αστικές συγκοινωνίες. Αναφερόμενος στη μελέτη υποστήριξε ότι στόχο έχει μόνο να καταγράψει την αγορά και όχι να εξετάσει τρόπους απελευθέρωσης των ΚΤΕΛ.
Τουρισμός
Πλήρη εφαρμογή του Νόμου 3919/2011 για την απελευθέρωση των επαγγελμάτων, περιλαμβάνοντας «όλο το εύρος των χερσαίων επιβατικών μεταφορών», ζητά η Γενική Πανελλαδική Ομοσπονδία Επιχειρήσεων Τουρισμού (ΓΕΠΟΕΤ), που εκπροσωπεί κυρίως τον κλάδο των τουριστικών λεωφορείων, ανοίγοντας ξανά το «μέτωπο» με τα ΚΤΕΛ. Η Ομοσπονδία μετά τη νομοθετική ρύθμιση που ανοίγει τις αδειοδοτήσεις τουριστικών λεωφορείων, πιέζει για την εφαρμογή του νόμου, ώστε σε όλα τα είδη των γραμμών, αστικών, υπεραστικών, έκτακτων και τακτικών, χωρίς καμιά εξαίρεση, να υπάρχει πλήρης απελευθέρωση, που θα επιφέρει, όπως τονίζει, τον «υγιή επιχειρηματικό ανταγωνισμό χωρίς στρεβλώσεις στη λειτουργία της αγοράς». 
«Διαφορετικά», υπογραμμίζει στην επιστολή της στα συναρμόδια υπουργεία, «τυχόν απελευθέρωση μόνο του έργου των ελληνικών τουριστικών λεωφορείων και όχι και των ΚΤΕΛ ισοδυναμεί με πλήρη καταστροφή του κλάδου, καθώς θα δίνεται το δικαίωμα στα ΚΤΕΛ και στον οποιονδήποτε χωρίς προϋποθέσεις να κυκλοφορήσει τουριστικά λεωφορεία για να αφαιρέσουν ακόμα περισσότερα από το λιγοστό έργο των πούλμαν, το οποίο σήμερα παράνομα και μεθοδικά υποκλέπτουν».
Η επίπτωση της κρίσης
Η οικονομική κρίση επηρέασε και το μεταφορικό έργο των ΚΤΕΛ το οποίο παρουσιάζει μείωση της τάξης του 10%. Σύμφωνα με τον κ. Φάτσιο, η πτώση θα ήταν μεγαλύτερη, περιορίστηκε όμως σε αυτό το ποσοστό, εξαιτίας της συρρίκνωσης των δρομολογίων του ΟΣΕ. Ο στόλος των ΚΤΕΛ στην Ελλάδα είναι αυτή τη στιγμή ο νεότερος στην Ευρώπη. Ο μέσος όρος ηλικίας των λεωφορείων είναι τα 5 έτη. Από το 2004 που ξεκίνησε η ανανέωση μέχρι και σήμερα, 2.800 λεωφορεία είναι καινούρια.
Το προφίλ
Τα ΚΤΕΛ (Κοινά Ταμεία Εισπράξεων Λεωφορείων) είναι ιδιότυπες μεταφορικές επιχειρήσεις που εξυπηρετούν όλες τις δημόσιες τακτικές οδικές μεταφορές της χώρας μας. Με το Νόμο 2119/1952 δημιουργήθηκαν τα ΚΤΕΛ σε κάθε νομό, με ορισμένη για κάθε ένα ΚΤΕΛ δικαιοδοσία και οι ιδιοκτήτες λεωφορείων, κατόπιν αδείας από την πολιτεία, εκτελούσαν συγκοινωνία και κάλυπταν τις ανάγκες κάθε περιοχής.
Με το ΝΔ 102/1973 παίρνουν τη μορφή των ΚΤΕΛ, που όλοι γνωρίζουμε τις τελευταίες δεκαετίες και ακολούθως με το Νόμο 2163/2001, θεσπίζεται το πλαίσιο λειτουργίας των ΚΤΕΛ, τα οποία μετατρέπονται σε ανώνυμες εταιρείες. Το ΚΤΕΛ αποτελεί από το νόμο ηθελημένη (αναγκαστική) κοινή διοίκηση και διαχείριση περισσότερων ατομικών ανεξάρτητων υπηρεσιών, δηλαδή θεωρείται μια κατηγορία «αναγκαστικού συνεταιρισμού» με κύριο οργανωτικό χαρακτηρισμό την ιδιοκτησία των λεωφορείων να ανήκει στους ιδιοκτήτες μετόχους και η χρήση στο νομικό πρόσωπο του ΚΤΕΛ Α.Ε., το οποίο είναι αρμόδιο για την οργάνωση της μεταφοράς των επιβατών.
Αν και είναι ιδιωτικές επιχειρήσεις τελούν υπό την άμεση εποπτεία του κράτους, το οποίο καθορίζει τις τιμές των εισιτηρίων.
imerisia.gr